Thứ Năm, 4 tháng 10, 2012

Mùa tam giác mạch

Hằng năm cứ vào tháng 10, các bạn trẻ lại bắt đầu hỏi nhau “Khi nào tam giác mạch nở?”. Hành trình đến với Lào Cai, Hà Giang, Cao Bằng - ba địa danh nổi tiếng với "loài hoa" tam giác mạch - trở nên nóng hổi trên các trang mạng xã hội.

Bạn đã thu xếp lịch trình cho mùa tam giác mạch chưa?

Tam giác mạch là loại kiều mạch thân cỏ được bà con vùng cao gieo trồng trên các vách núi và thung lũng, một năm hai vụ, vào khoảng tháng 4 và tháng 10.

Tuy không có năng suất cao nhưng là cây trồng truyền thống của cộng đồng các dân tộc trên rẻo cao phía bắc. Hạt tam giác mạch được dùng làm bánh, nấu rượu, ngày nay chủ yếu để chăn nuôi gia súc, ngoài ra còn dùng làm vị thuốc trong đông y.

Với nhiều du khách, hình ảnh những thửa ruộng tam giác mạch nở hoa lộng lẫy giữa khung cảnh núi non hùng vĩ là điểm nhấn ấn tượng trong hành trình phiêu du. Đây cũng là một đề tài được nhiều nhiếp ảnh gia khai thác say mê.

Thời gian: Với điều kiện giao thông khá tốt hiện nay, hai ngày ba đêm cuối tuần là có thể thu xếp một hành trình ngắm hoa khá ổn. Bạn nên di chuyển bằng xe khách chạy đêm từ Hà Nội lên Cao Bằng, Hà Giang và ngược lại, chi phí khoảng 200.000 đồng/khách/chiều.

Chú ý kiểm tra thông tin thời điểm tam giác mạch nở rộ để có được một chuyến đi “no mắt” và đủ đầy về màu sắc. Thông thường hoa sẽ nở rộ vào cuối tháng 10, đầu tháng 11, tùy thời điểm gieo trồng của bà con trước đó. Hoa tam giác mạch có vòng đời khoảng một tháng, mới đầu hoa nở có màu trắng, sau chuyển sang phớt hồng, ánh tím và cuối cùng là đỏ sậm. Riêng các ruộng tam giác mạch ở Cao Bằng phần lớn hoa màu trắng.

Các địa điểm nổi tiếng với tam giác mạch:

• Ở Lào Cai, các huyện phía bắc giáp với Hà Giang như Simacai, Bát Xát, Bắc Hà, Mường Khương đều có gieo trồng tam giác mạch nhưng ít hơn Hà Giang nếu so về quy mô, mật độ.

• Ở Cao Bằng, Trà Lĩnh - Trùng Khánh là hai điểm đến trồng nhiều tam giác mạch.

• Hà Giang: nổi tiếng nhất với quá nhiều địa danh được “đóng đinh” trên bản đồ tam giác mạch bởi vẻ đẹp sinh động và ấn tượng của cảnh quan như: Hoàng Su Phì, Xín Mần, Phó Bảng, Phố Cáo, Sủng Là, Đồng Văn, Lũng Cú, Ma Lé…

Ngoài việc khám phá cảnh quan mùa tam giác mạch rực rỡ sắc màu, bạn cũng có thêm nhiều cơ hội tìm hiểu cuộc sống người dân bản địa mỗi vùng đất bạn đi qua.

Một vài lưu ý khác:

- Máy ảnh: Là vật dụng không thể thiếu nếu bạn đến với những cánh đồng tam giác mạch. Đây là công cụ hữu hiệu nhất để lưu lại hình ảnh, vẻ đẹp của cuộc sống trên rẻo cao.

- Nếu bạn là con gái: Đừng quên mang khăn váy nhiều màu sắc để có được những bức hình thú vị mang về chia sẻ với bạn bè.

- Hãy sắp xếp lịch trình để có nhiều thời gian nhẩn nha trên những cánh đồng hoa, tận hưởng không khí trong lành, vẻ đẹp tươi sáng của thiên nhiên và chia sẻ những câu chuyện thú vị bên bạn đồng hành. Đừng cưỡi ngựa xem hoa khi đến với mùa hoa cao nguyên.

- Chú ý không giẫm lên hoa hay làm đổ, gãy nát các cây tam giác mạch, tận hưởng thành quả của bà con và không làm ảnh hưởng đến cây trồng của bà con.

- Những cánh đồng hoa tam giác mạch: là địa điểm chụp ảnh cưới lý tưởng, tuyệt vời cho nhiều cặp uyên ương.

Du lịch, GO! - Theo Thái Anh (TTO), internet

Thứ Tư, 3 tháng 10, 2012

Du lịch mưa Huế

Từ ngày 1 - 30.10.2012, tỉnh Thừa Thiên-Huế đưa vào chương trình khai thác sản phẩm du lịch trong mưa. Đây là cách thức du lịch mới lạ, hấp dẫn, hy vọng mang đến cho du khách sự lãng mạn và độc đáo. Ý tưởng đưa "Mưa Huế" thành sản phẩm du lịch đã được đưa ra trong hội thảo "Xây dựng thương hiệu du lịch Huế," từ tháng 2.2011.

Theo đó, Huế sẽ xây dựng hệ thống sản phẩm du lịch có thể khai thác từ mưa Huế, bao gồm tạo các tour du lịch mang tính trải nghiệm, tham quan phù hợp với việc thưởng thức cảnh quan cố đô Huế vào những ngày mưa; xây dựng các con đường ngắm mưa với nhiều cây xanh và bồn hoa, từ những con đường này du khách có thể dạo chơi từ phố này sang phố khác.

Trên những con đường đó sẽ có những điểm ngắm mưa với không gian nghệ thuật sắp đặt, tổ chức các gian hàng có kiến trúc mái che trong suốt, trình bày và chào bán các sản phẩm cụ thể như quà lưu niệm, các sản phẩm thủ công mỹ nghệ và sản phẩm làng nghề tập trung…

Sản phẩm du lịch “lãng mạn”?

Từ khi mưa Huế được các chuyên gia nghiên cứu của Liên hiệp Khoa học phát triển du lịch bền vững (STDE) bước đầu nghĩ ra một số ý tưởng về hệ thống sản phẩm du lịch có thể thích ứng với mưa khiến người dân ở Huế rất quan tâm, đặc biệt là anh em văn nghệ sĩ và những người yêu Huế.

Trong một lần đón anh Duy Cường, phóng viên một tờ báo về thăm “lụt Huế”. Vốn là cựu sinh viên Văn khoa, đại học Khoa học Huế đã nhiều năm làm thơ, uống rượu giữa những ngày lụt ở đất cố đô, nhưng anh vẫn không thể tin lời tôi kể “mưa Huế giờ là sản phẩm du lịch thiệt rồi”.

Anh nói: “Để ít bữa tau vào xem sản phẩm du lịch đó được làm ra răng, chứ không thể tin nổi. Cái xứ chi mà mới mưa xuống một trận đã ngập hết Đại nội, thì du khách đến Huế tham quan ở đâu. Phải xem ý tưởng lãng mạn đó được triển khai thế nào?”

Không riêng gì anh Cường mà rất nhiều người bạn của tôi ở phương xa khi về thăm Huế điều cảm thấy bất ngờ khi nghe chúng tôi kể về “du lịch mưa”. Anh Hồ Phi Thế một người bạn ở Cần Thơ từng có thời gian học ở Huế tâm sự: “Đất Huế kỳ lạ thật, ở thì thấy ghét nhưng khi đi rồi thỉnh thoảng được nghe mấy câu hát về mưa Huế: Dù xa hỏi lòng quên chưa/ Huế sang đông Huế buồn trong mưa/ Ôi mắt xưa chiều áo tím/ Giận anh nên bước đi ngoài mưa thì trong lòng ngay lập tức muốn mua vé bay ra Huế liền”.

Trong một lần phát biểu tại hội thảo “Xây dựng thương hiệu du lịch Huế”, nhà nghiên cứu văn hóa, dịch giả Bửu Ý đã từng nói, mưa vốn là một thuộc tính của Huế. Người Huế đã quen với mưa, sống với mưa. Đến mức, nếu không có mưa thì Huế không còn là Huế nữa. Mưa cũng là nhân tố góp phần hình thành nên nhiều giá trị văn hóa cốt lõi của Huế, từ ẩm thực đến âm nhạc, hội họa và cả phong cách sống thâm trầm, tinh tế của người Huế…Tuy nhiên, mưa lại là một trở lực cho nhiều cuộc tổ chức hội hè, cuộc sống của người dân lao động. Bằng chứng là các kỳ Festival Huế, dù thời điểm tổ chức đã được dịch chuyển nhiều lần để né thời tiết nhưng hầu như lễ hội nào cũng “dính” mưa. Do đó việc biến mưa Huế trở thành một sản phẩm du lịch là rất thú vị nhưng nếu không có cách làm mới, phù hợp thời tiết trong những ngày mưa ở Huế thì ý tưởng đưa ra sẽ không thành công.

Tôn vinh mưa Huế

Trong mùa lễ hội Festival Huế diễn ra vào tháng 4.2012, nhiều hoạt động quảng bá sản phẩm “du lịch mưa” như triển lãm tranh, ảnh nghệ thuật, giới thiệu các tác phẩm điện ảnh, nhạc phẩm... về mưa xứ Huế. Các hoạt động nghệ thuật gắn với khung cảnh trời mưa Huế như nhạc nước để lại nhiều ấn tượng trong lòng du khách.

Tuy nhiên theo chúng tôi, điều này chỉ có tính tức thời. Về lâu về dài tỉnh Thừa Thiên - Huế muốn biến “đặc sản mưa” để đãi khách cần phải có những dự án du lịch dài hơi, bởi lẽ mùa mưa Huế thường kéo dài cả tháng làm cho phố xá, các điểm tham quan thường ngập trong nước rất khó khăn cho hãng lữ hành đưa du khách tham quan các điểm di tích ở Huế.

Ông Phan Quốc Vinh - trưởng phòng kinh doanh công ty CP du lịch DMZ Huế cho biết, khách đến Huế vào mùa mưa đông hơn mùa hè. Tuy nhiên, ngoài đưa khách đi tham quan di tích, lăng tẩm và nghe ca Huế thì các dịch vụ, sản phẩm đi kèm rất ít, nên chúng tôi chỉ giữ chân khách được 1-2 ngày. Để mưa Huế thành sản phẩm du lịch, cần phải có sự tham gia của người dân với vai trò quyết định, giới thiệu về mưa Huế để du khách cảm thấy thích thú về "cảm giác mưa".

Việc biến mưa Huế thành sản phẩm du lịch rất có tính khả thi. Vấn đề là các cơ sở dịch vụ du lịch phải biết tạo ra sản phẩm mùa mưa khác mùa nắng, gắn loại hình dịch vụ du lịch mùa mưa với đời sống của người dân lao động. Thực hiện điều đó đòi hỏi các ty lữ hành thường xuyên tổ chức các tour về cùng nông dân Hương Thủy, Hương Trà trồng rau, đơm cá, cùng ăn với nông dân bữa cơm đạm bạc trong cảnh mưa phùn gió bấc, với bếp lửa củi quyện hơi ấm bên thềm nhà.

Ngoài những điểm ngắm mưa rất lí thú cho du khách như lầu Ngũ Phụng, lầu Tứ Phương Vô Sự… tỉnh Thừa Thiên Huế cần quy hoạch thêm những"làng mưa" ở Thủy Biều, Kim Long, Ngọc Anh ở đó sẽ có nhà rường, có hành lang nối kết, vườn cây và nhiều hình thức giải trí khác nhau như ca Huế, nhã nhạc, thời trang… Đặc biệt, nhà hàng ở "làng mưa" phải có khung kính để tạo nên một "thành phố mưa". Làm được những điều đó chắc chắn sẽ đem lại cảm giác gần gũi giữa du khách và mưa Huế.

Du lịch, GO! - theo Hồ Hương Giang (SGTT), internet

ĐGD: Mưa nhiều lúc cũng thơ mộng thật nhưng đa phần, mình nẫu ruột khi gặp những cơn mưa dài lê thê trong các chuyến phượt - Một trận mưa dầm dề có thể 'đốt' mất vài tiếng đồng hồ quý báu, cản chân người lữ khách và tạo khó khăn khi chụp cảnh vật trên đường...

Thác Pạc Sủi mùa Thu

Không cao như thác Khe Vằn (Bình Liêu), song thác Pạc Sủi, xã Yên Than, huyện Tiên Yên cũng không kém phần hùng vỹ khi có rất nhiều tầng thác nối tiếp nhau trải dài hàng cây số.

< Tầng thứ nhất của thác có độ dốc thấp nên lên xuống dễ dàng, lòng thác nhỏ, nước chảy êm đềm.

Thác Pạc Sủi đổ theo triền núi Ngàu Vố Lẻng (đỉnh Trâu Đằm) có độ cao gần 700m với 16 tầng thác nước réo rắt, như những mái tóc tiên nữ quyến rũ lòng người đang mời gọi những chuyến du lịch khám phá mạo hiểm...

< Cảnh vật trên đường đi thác Pạc Sủi.

Cách thị trấn Tiên Yên chừng 10 km, con đường tới thác Pạc Sủi uốn lượn quanh co men theo sườn đồi, các cung ruộng bậc thang đẹp như tranh vẽ. Xa xa tiếng ầm ầm của ngọn thác đổ xuống.

< Từ tầng thứ hai trở lên, dòng nước ào ạt trút xuống từ những bậc đá lớn hơn như những mái tóc của nàng tiên nữ.

Dòng thác quanh năm tung bọt trắng xóa một góc rừng. Chính vì thế, thác được người dân đặt cho cái tên Pạc Sủi, nghĩa là nước trắng. Không khí nơi đây yên bình, mùa thu mát dịu được điểm thêm cả tiếng chim hót đã làm thổn thức bao du khách.

16 tầng thác gắn với phong cảnh rừng tự nhiên, hệ thống thực vật cũng khá phong phú, thật tuyệt vời nếu bạn khám phá, cắm trại tại đây và thưởng thức món gà Tiên Yên nướng bên tiếng nước rì rào réo rắt.

Thác Pạc Sủi là một cảnh đẹp tự nhiên chưa từng bị con người chạm tay vào làm biến đổi, mỗi tầng thác lại có dáng vẻ khác nhau. Có tầng dốc thẳng đứng nước chảy tung bọt trắng xóa gầm gào; có tầng lại êm đềm rì rào róc rách, có tầng lại chảy tuôn như mái tóc tiên nữ trải dài...

< Quanh thác, có nhiều rễ cây rủ xuống đong đưa như những chiếc võng, trong đó có cả các loại cây thuốc nam, hoa phong lan tạo thành một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp.

Du khách có thể men theo bờ đá 2 bên dòng thác leo ngược dòng khám phá sự kỳ thú của thiên nhiên nơi đây, lúc mệt bạn có thể ngồi trên những tảng đá bên dòng tận hưởng cảm giác bình yên thư thái giữa thiên nhiên hoang dã hoặc có thể đắm mình dưới những hồ nước trong xanh do từng tầng thác tạo thành.

< Các tầng thác trên có độ dốc cao, khó đi song lại là điểm đến hấp dẫn cho những ai thích khám phá thiên nhiên.

Dọc đường khám phá thác nước, bạn sẽ ngỡ ngàng bắt gặp những chùm hoa Lan rung rinh sắc tím như cánh bướm bay lượn động viên bạn trong chuyến mạo hiểm vượt thác Pạc Sủi. Nếu bạn thông thạo còn có thể tìm thấy những cây thuốc nam quý như sâm mọc ven bờ thác...

< Trên thác còn có nhiều hồ nước xanh mát, ở đây, bạn có thể ngâm mình dưới những dòng thác, trong bể nước thiên nhiên mát lạnh.

Bạn sẽ được ngắm dòng thác đổ xuống qua những tảng đá gối lên nhau. Tầng thứ nhất có độ dốc thấp nên lên xuống dễ dàng, lòng thác nhỏ, nước chảy êm đềm. Hai bên có nhiều rễ cây rủ xuống đong đưa như những chiếc võng tạo thành một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp.

Từ tầng thứ hai trở lên, dòng nước ào ạt trút xuống từ những bậc đá lớn hơn với nhiều hồ nước xanh mát. Ở đây, bạn có thể ngâm mình dưới những dòng thác, trong bể nước thiên nhiên mát lạnh.

Thác Pác Sủi hiện nay vẫn đang là điểm du lịch tự phát. Nhưng nếu muốn có sự trải nghiệm bạn có thể bỏ ra quãng thời gian khoảng 3 đến 5 giờ để vượt 16 tầng thác rồi ngắm nhìn thung lũng đầu nguồn Pạc Sủi để quay xuống núi bằng con đường đất nhưng có thể đi bằng xe máy được để kết thúc sớm hành trình.

Nếu bạn là người ưa mạo hiểm xin mời bạn tiếp tục hành trình để tiếp tục khám phá đỉnh trâu đằm (tiếng địa phương là Ngàu vố lẻng) cao khoảng 700 mét so với mực nước biển.

Mất thêm khoảng 1 giờ bạn sẽ lên được đỉnh núi, nếu trời quang mây bạn sẽ được ngắm nhìn toàn cảnh thị trấn Tiên Yên hoặc ngắm nhìn sự hùng vỹ của núi rừng phía Đồng Và thuộc xã Yên Than rồi mất thêm 2 giờ nữa bạn sẽ hạ sơn để về tới chân thác Pạc Sủi và kết thúc hành trình.

Thác Pạc Sủi là tuyệt phẩm vô giá của thiên nhiên ban tặng cho Tiên Yên, việc khai thác danh thắng này thành điểm du lịch hấp dẫn du khách xa gần tới khám phá đang cần sự chung tay góp sức từ mọi phía.

Giữa rừng xanh thẳm, thác Pạc Sủi như một nàng sơn nữ ẩn mình, lúc thì thầm dịu dàng tâm sự, lúc gầm thét như tiếng gọi tình yêu ngàn năm không dứt.

Du lịch, GO! - Tổng hợp từ QTV, web Quangninh, báo Quangninh...

Hoang sơ bãi Đá Đen

Khi nhắc đến những điểm du lịch thú vị ở Móng Cái người ta thường nhớ đến những địa danh nổi tiếng như: Chợ Trung tâm, mũi Sa Vĩ, bãi biển Trà Cổ... nhưng ít ai biết Móng Cái còn có một bãi biển Đá Đen hoang sơ, thơ mộng nằm tại khu 1, phường Bình Ngọc, cách trung tâm TP Móng Cái 15km về phía Đông bắc.

Bãi Đá Đen là một bãi cát trắng dài, phẳng mịn dài 7km, nằm nghiêng nghiêng thơ mộng bên rừng phi lao chắn sóng. Phía đông của bãi, bất chợt sừng sững một bãi đá nằm thoai thoải xuống tới mép biển. Bãi đá đó đã được dân gian quen gọi là bãi Đá Đen.

< Đá ở Bãi Đá Đen.

Với bờ cát trải dài, thoai thoải, nước biển xanh biếc, Đá Đen được coi là bãi tắm khá lý tưởng. Sau khi tắm xong, du khách có thể lên rừng phi lao mắc võng nằm thư giãn, hoặc vào những khu nhà lá do các hộ kinh doanh ở đây dựng lên nhâm nhi ly nước dừa mát lạnh và ngắm nhìn biển xanh sóng vỗ rì rào. Hoặc du khách cũng có thể thư giãn bằng việc vác cần ra bãi đá để câu cá. Ở đây có rất nhiều loại cá và chỉ cần thả mồi một lúc là cá cắn câu.

Có thể nói, bãi Đá Đen có rất nhiều điều thú vị để du khách khám phá. Hy vọng sau khi có quy hoạch tổng thể của TP Móng Cái và quy hoạch riêng cho từng khu vực du lịch, bãi Đá Đen sẽ được đầu tư đồng bộ hạ tầng cơ sở và trở thành điểm đến không thể thiếu đối với mỗi hành trình của du khách khi đến với Móng Cái.

Du lịch, GO! - Theo Khánh Chung (báo Quảng Ninh), ảnh internet


Chắt Chắt - Đặc sản Quảng Bình

Nhắc đến Quảng Bình phải nhắc đến đặc sản Chắt chắt. Khúc sông Gianh chạy qua xã Phù Hoá, Quảng Trạch, Quảng Bình dài chừng bốn cây số. Đây là vùng giao thoa giữa nước lợ và nước ngọt. Vùng giao thoa này sinh ra một loài hến bé nhỏ, dân gian gọi là chắt chắt.

Con chắt chắt giống như con hến nhưng nhỏ hơn, xuất hiện nhiều vào mùa hè. Hằng năm, vào cuối tháng Hai đầu tháng Ba âm lịch, sau một cơn mưa giông, nước ngọt đầu nguồn sông đổ về đây, gặp làn nước lợ từ dưới cửa biển dâng lên. Khí trời se lạnh, không gian khoáng đạt, hai làn nước trai tráng và nữ nhi ấy chảy oà vào nhau, tan trong nhau, nồng nhiệt trong nhau như một cuộc hoan lạc vĩ đại của sông nước, để rồi sinh ra hàng triệu hàng triệu triệu con chắt chắt nhỏ li ti.

Nơi sâu người ta dùng cào, đứng trên thuyền để xúc, nơi cạn có thể xắn quần ngang đầu gối dùng tay là có thể cào được. Trung bình mỗi buổi cào, một người cũng kiếm được vài ba chục cân.

Muốn ăn con chắt chắt cũng kỳ công lắm. Chắt chắt cào được đem xa (rửa) thật kỹ vài ba nước, để cho ráo rồi đun xoong nước thật sôi mới thả vào, bỏ ít muối hạt, dùng bó đũa đánh nhiều lần để gạt nhân sang xoong khác. Bị nước nóng, vỏ chắt chắt nở ra, mặt rời vỏ, nổi lên theo nước sang xoong khác. Cứ gạn qua gạn về cho hết mặt thì thôi. Nước chắt chắt sau khi nấu xong có thể làm canh chan ăn ngay với cơm, thêm chút muối ớt, gừng, cảm giác ngọt lịm.

Cũng có thể bắc nước thật sôi rồi đổ chắt chắt vào, dùng đũa đánh đều để ruột tách ra khỏi vỏ, sau đó đổ ra rổ, rá. Dùng một chậu nước sạch đem chắt chắt ra đãi (như đãi gạo vậy) sẽ lấy ruột ra một cách rất dễ dàng.

Ngoài nấu canh, nấu cháo thì chắt chắt còn được xào với mít non lá lốt. Xưa nay, món này dành cho người nghèo. Mít non gọt vỏ, băm nhỏ, thêm một ít lá lốt thái mịn trộn đều xào với chắt chắt. Món này bây giờ được bán ở quán nhậu cũng "hút" khách đáo để vì nó được được dân nhậu phong là "đệ nhất dinh dưỡng" và "đệ nhất sạch"...

Người thích ăn kiểu thông thường thì có thêm ít rau muống hay rau tập tàng thái nhỏ đun vừa chín tới, chan với cơm hoặc bắp rang để ăn. Còn nhân chắt chắt nếu ăn bình thường thì đổ lẫn canh, nếu muốn làm món nhậu thì vớt ra cho vào chảo, bỏ ít dầu, gia vị xào lên, đem xúc bánh tráng, cam đoan ăn mệt nghỉ, còn ăn được chừng nào thì còn thèm chừng ấy. Món này hiện được các quán nhậu bình dân khai thác làm đồ nhậu vừa rẻ, vừa hút thực khách.

Lấy bánh đa xúc vào dĩa chắt chắt, dùng đũa gắp một ngọn rau thơm để lên trên và đưa vào miệng. Từ từ nhai để tận hưởng cái giòn tan của bánh đa, cái hương thơm đượm vị phù sa của vừng, cái ngầy ngậy của chắt chắt, trong một chút cay của ớt, một chút chua của cà, một chút nồng của tiêu, một chút thơm của hành tạo thành một hương vị thật khó quên.

Du lịch, GO! - Tổng hợp từ Quangbinh.gov, Chodulịch và nhiều nguồn ảnh khác.

Thứ Ba, 2 tháng 10, 2012

Chùa Xà Tón - An Giang

Chùa Xà Tón là một danh lam thắng cảnh nổi tiếng không chỉ của An Giang mà còn của cả nước. Chùa Xà Tón được xây dựng cách nay khoảng 300 năm, trên một khu đất rộng nằm ngay trung tâm thị trấn Tri Tôn, huyện Tri Tôn.

Theo lời kể, thuở đó, vùng này còn là khu đất hoang vu, cây cối rậm rạp. Trên những ngọn cây, từng đàn khỉ chuyền cành, đôi lúc chúng còn cả gan chọc ghẹo, níu kéo khách qua đường. Cảnh quan đẹp, u nhã xứng đáng là nơi thờ tự tôn nghiêm, nên đồng bào Khmer quyết định chọn khu đất này làm nơi lập chùa.

Đầu tiên chùa được xây bằng gỗ, lợp lá, nền đất đơn sơ. Với đặc thù có nhiều khỉ sinh sống và thường hay níu kéo khách qua đường nên chùa được đặt tên theo tiếng Khmer là Xvayton (Xvay là khỉ và ton là kéo). Xvayton đọc âm là Xà Tón. Tên gọi Xà Tón này một thời gian dài còn dùng gọi luôn tên thị trấn và tên huyện lỵ miền biên giới này cho đến khi đổi lại là Tri Tôn.

Chùa Xà Tón là một ngôi chùa thờ Phật theo phái Tiểu thừa của đồng bào Khmer Nam bộ. Cũng giống như bất cứ ngôi chùa Khmer Nam bộ khác, chùa Xà Tón được các vị sư cho xây dựng lần hồi, theo kiểu “tàm thực”. Nghĩa là khi con sóc (bổn đạo) quyên cúng tiền đến đâu thì chùa được tiến hành xây cất đến đó cho tới khi hoàn tất. Năm 1896 và năm 1933, chùa Xà Tón được xây dựng lại bằng gạch ngói, cột gỗ căm xe, nền chùa bằng đá xanh vôi ô dước (cao 1,8 m), theo kiến trúc cổ truyền của người Khmer Nam bộ.

Chính điện nằm ngay trung tâm khuôn viên chùa, mặt quay về hướng Đông Tây, nóc nhọn và hai mái cong gộp lại gợi hình ảnh rắn thần Naga (tượng trưng cho sự bất diệt và dũng mãnh) nằm dài. Mái chùa được cấu trúc hình tam cấp ngói đỏ, xanh, vàng. Trong ánh nắng, lớp mái ngói này hừng lên một sắc màu đẹp mắt. Quanh ngôi chính điện có khá nhiều những ngôi tháp nhỏ màu sắc rực rỡ.

Trên đỉnh các ngôi tháp này đều được chạm tượng thần Bayon (thần Bốn Mặt, thần Sáng Tạo) bằng đá. Đây là nơi thờ tự hài cốt của các vị sư trụ trì đã viên tịch. Phía trước chính điện có một ao rộng trồng sen và súng phủ bóng mát một hàng dừa. Những khi sen và súng nở bông, cả mặt ao rực màu hoa phớt đỏ lá xanh non, rất đẹp. Cạnh hàng dừa có một tượng Phật lớn được tạc trong thế thiền định dưới bóng cây lâm vồ. Cây lâm vồ này, theo các sư, có tuổi thọ trên trăm năm, gốc khoảng mười người ôm, cành lá xum xuê, mát rượi.

Trong chính điện có 4 hàng cột bằng gỗ căm xe, mỗi hàng có 7 cây cột. Nền chùa lát gạch bông, tường gạch vôi ô dước. Trên các vách tường là các bức bích họa nhiều màu sắc tái hiện một phần Phật thoại. Đặc biệt, ở một bên vách, có một tượng Phật lớn bằng xi măng, thể hiện cảnh Phật ngồi kiết già trên bệ cao với nhiều tượng gỗ sắp xếp xung quanh. Chính điện chùa là nơi hành lễ và thuyết pháp của các sư đối với con sóc. Trong khuôn viên chùa còn có một số dãy nhà khác gồm: nhà khách, hội trường, nhà tăng lữ, nhà bếp... Các dãy nhà này xây nhỏ hơn chính điện nhưng nhà nào cũng có hai mái cong gộp lại, nóc nhọn, hai bên mái tạc đuôi rắn thần Naga.

Hiện nay, chùa Xà Tón còn lưu giữ trên 100 bộ kinh bằng chữ Phạn được viết trên những chiếc lá buông mà người Khmer gọi là bộ sách “Sa Tra”. Chính vì vậy mà vào năm 2006 chùa đã được Trung tâm Sách kỷ lục Việt Nam xác lập kỷ lục giữ nhiều sách kinh lá có tại Việt Nam. Trước đó, năm 1986, chùa Xà Tón được Bộ Văn hóa công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.

Cũng giống như các ngôi chùa Khmer khác, theo truyền thống, chùa Xà Tón ngoài thờ Phật còn là trung tâm văn hóa, nơi gìn giữ những phong tục, tập quán, kiến trúc, điêu khắc, nghệ thuật cổ truyền của đồng bào Khmer.

Ngoài những cuộc lễ nhỏ, mỗi năm chùa Xà Tón còn tổ chức 5 lễ lớn là: Chol Chnam Thmay (tết mừng năm mới) vào các ngày 13, 14, 15 tháng 4 dương lịch. Lễ Pi-sát bô-chia vào ngày rằm tháng 4 âm lịch nhằm nhớ ơn Phật tổ (ngày Phật đản sinh). Lễ Chôl Neasa là lễ cấm ba tháng sư không ra khỏi chùa (từ rằm tháng 6 đến rằm tháng 9 âm lịch). Lễ Kà Thận là lễ sắm quần áo cho sư cùng các vật dụng cho nhà chùa hoặc cho trường học địa phương. Đặc biệt nhất là lễ Dolta (còn gọi là Pha chun bênh), lễ ông bà (giống như lễ Thanh minh), kéo dài từ mồng 1 đến 15 tháng 10 âm lịch. Suốt những ngày này, con sóc mang bánh tét, hoa quả, cơm canh đến chùa cúng tế để tỏ lòng biết ơn người quá cố cũng như cầu an, cầu phúc cho gia đình...

Với nhiều lễ hội truyền thống ấy, với vị trí địa lý thuận lợi, với giá trị lịch sử văn hóa dân tộc, chùa Xà Tón là điểm tham quan hấp dẫn của hầu như tất cả mọi du khách đi đến khu vực này.

Du lịch, GO! - Theo Phương Kiều (Haugiangonline), ảnh internet

Martin Yan nói về “ẩm thực dừa” Bến Tre

Đầu bếp nổi tiếng Martin Yan vừa qua 15 ngày hành trình khám phá Việt Nam trong vai trò là người dẫn chương trình, đồng thời là nhân vật chính thực hiện những món ăn độc đáo của Việt Nam, được quay thành những tập phim để thông qua du lịch và ẩm thực, ông sẽ giới thiệu hình ảnh Việt Nam ra thế giới.

< Martin Yan vi vu bằng xe đạp tại Bến Tre.

Trước khi về Mỹ, ông Martin Yan đã có cuộc trò chuyện với phóng viên báo Sài Gòn Tiếp Thị.

Martin Yan nói: “Tôi không đi du lịch bình thường, ngay khi đặt bút ký hợp tác với công ty TNHH sản phẩm và dịch vụ truyền thông Điền Quân sản xuất chương trình “Khám phá Việt Nam cùng Martin Yan”, tôi đã tự đặt cho mình một áp lực: mang trọng trách quảng bá những nét đẹp, điều hay và những món ăn đặc sắc của Việt Nam đến thế giới.

Mới qua đợt hành trình đầu tiên tôi đã có thể khẳng định tất cả cảnh quan đất nước, con người và ẩm thực Việt Nam đáng để thế giới phải biết đến”.

Trước khi đồng ý hợp tác với chương trình này, ông đã biết được ẩm thực của bao nhiêu vùng miền và nghĩ gì về ẩm thực Việt Nam?

Tôi đã tìm hiểu ẩm thực Việt Nam nhiều trước khi tham gia dự án này.

Tôi chuẩn bị khai trương nhà hàng ở San Francisco, tôi hy vọng sẽ giới thiệu một số món ăn Việt Nam tôi vừa học được.

Ông không ngại khi một đầu bếp chuyên nghiệp có danh tiếng lại vào nhà dân học nấu ăn?

Tôi là đầu bếp chuyên nghiệp, có nghĩa là đi đến đâu phải học hỏi đến đó. Mặc dù tôi được thuê và được trả công, nhưng với tôi dự án này không còn là làm thuê, mà trên đó là sứ mệnh và niềm đam mê. Các bạn thấy hiếm có người dẫn chương trình nào lăn xả như tôi. Tôi xuống những ruộng lúa đang vào mùa gặt, nông dân gặt thế nào tôi cũng làm như vậy. Có hôm dự kiến buổi sáng trời khô ráo, quay phim được, nhưng không ngờ trời đổ mưa, tôi vẫn đứng giữa đống bùn lầy, tiếp tục gặt lúa bởi vì tôi muốn chia sẻ những gì đẹp nhất, thật nhất về Việt Nam với bạn bè thế giới.

Ông học thêm những gia vị hoặc cách chế biến nào của người dân Việt Nam mà ông thấy thú vị?

Có lẽ vì tính chất vùng miền địa lý khác nhau đó, nên Việt Nam không chỉ có một loại gạo, mà có nhiều gạo đặc sản khác nhau, còn có nếp. Mỗi địa phương có sản vật đặc trưng và đương nhiên khẩu vị ẩm thực của người từng vùng miền cũng khác nhau. Bởi thế đi đến đâu tôi cũng nhìn thật kỹ, sau đó nếm thử để cảm nhận sự khác biệt. Khát vọng của tôi là tìm kiếm những cái mới. Nếu không như thế thì tôi chẳng thấy điều gì mới để giới thiệu.

Tôi cảm nhận sự khác biệt của ẩm thực Việt Nam chính là có quá nhiều gia vị tươi, chứ không phải gia vị chế biến mà nhiều nước và ở Mỹ có, như ớt tươi hái ngoài vườn, một số loại rau, củ, quả, lá cây có hương vị riêng và dùng tươi. Một số nguyên liệu tươi như hạt sen từ ao hồ, măng hái trong rừng, ở Mỹ chúng tôi toàn phải dùng hạt sen khô, măng khô. Điều đặc biệt nữa của ẩm thực Việt Nam là tính dinh dưỡng cao vì thịt, cá luôn kèm rau củ quả trong hầu hết món ăn.

Đến đồng bằng sông Cửu Long, tôi ấn tượng với dừa, đặc biệt ở Bến Tre. Tôi đã nấu ăn trong nhà dân với các món toàn được chế biến bằng dừa: cơm nấu trong trái dừa, gỏi củ hũ dừa, tép rang dừa, uống nước dừa. Người chủ nhà còn dạy tôi cách ương một trái dừa để lên cây dừa con thế nào. Tôi cũng đi xem người ta lấy dừa làm bánh tráng, kẹo dừa, làm chén, muỗng sử dụng trong bữa tiệc. Rất tuyệt! Tôi sẽ chia sẻ sự hứng thú, đam mê đó cho tất cả mọi người.

Với những gì đã trải nghiệm trong những ngày qua, theo ông, đã đủ để ông giới thiệu cho bất cứ ai về Việt Nam và họ có thể cảm thụ được?

Để quảng bá tốt nhất phải có nỗ lực của rất nhiều người, từ người dân, người làm du lịch và quan chức nhà nước. Ẩm thực Việt Nam quá phong phú, nhưng thử hỏi đã có ai cho du khách hiểu bánh phở làm từ gạo thế nào, nước nấu phở có gì đặc biệt. Đó mới là cách quảng bá Việt Nam qua ẩm thực. Du khách phải cảm nhận từ nguyên liệu làm nên món ăn, yêu thích món phở ngay khi họ nhìn thấy ruộng lúa. Sản xuất một chương trình để quảng bá du lịch kết hợp quảng bá ẩm thực Việt Nam là một nỗ lực đầu tiên giới thiệu đầy đủ về Việt Nam ra thế giới, tôi và các chuyên gia ẩm thực Việt Nam cũng đóng góp một phần trong nỗ lực đó.

Tôi đã đi nhiều, khi đến một nơi nào đó, ngoài quan tâm ẩm thực, tôi còn quan tâm con người và cảnh quan tự nhiên. Tôi nghĩ những du khách nước ngoài cũng như tôi, không đến Việt Nam để xem có bao nhiêu toà nhà cao tầng mới mọc lên hay những công trình hiện đại nào, mà họ tìm những gì đất nước họ không có, đó là cảnh quan thiên nhiên, văn hoá, lối sống của người Việt Nam. Cả đời tôi chưa bao giờ thấy một chợ bán cả trâu như ở chợ Bắc Hà. Ở Sa Pa, người ta mua những con heo mọi rồi cắp nách về, gọi là lợn cắp nách. Vô cùng lạ đối với tôi.

Tôi dự định sang năm sau sẽ dẫn một đoàn khoảng 40 người gồm các chuyên gia ẩm thực Mỹ và những người bạn của tôi sang tìm hiểu về Việt Nam. Martin Yan sẽ nói với thế giới: “Hãy khám phá Việt Nam”. Còn với các bạn là người Việt Nam, nếu các bạn không làm mọi thứ bằng nhiệt huyết, sự đam mê thì các bạn sẽ không làm cho thế giới thấy Việt Nam tuyệt vời.

Du lịch, GO! - Theo SGTT, ảnh Nguoibentre, Hamluongtourist, Zing...